allah

is. <ər.>
1. Bütün kainatın yeganə yaradıcısı və idarə edəni; Yaradan, Tanrı, Rəbb. Lap qabaqlar Allahdan başqa heç kim yox imiş. . (Əsatir). Allahın qəzəbi tutur, Adəmlə Həvvanı cənnətdən qovur. . (Əfsanə). Qorqmazam bu dünyada heç kişidən; Canumun əmanəti Allahadur. Q. Bürhanəddin. O alma yanağı, büllur buxağı; Allah, bədnəzərdən səlamət eylə! M. P. V..
2. Qədim (çoxallahlı) dinlərdə təbiət fövqündə təsəvvür edilən vücud. Qədim yunan allahları.
3. məc. Hakim, ağa; heç kəsə tabe olmayan, azğınlıq edən, başlı-başınalıq edən adam haqqında. Bunlar <qoçular> Quba meydanının allahı idilər. H. S.. Napoleon dedi: – Göy Allahındır; Fəqət yer üzünün allahı mənəm. S. V..
◊ Allah ağıl versin – ağılsız iş görən, hərəkət edən, yaxud söz danışan adam haqqında. Allah amandır – yalvarış, xahiş bildirir. <Axund:> Allah amandır! Mənim evimdə qan tökməyin; siz allahınız, mənə dəyməyiniz. B. T.. Allah bağışlasın – üzr istəyən, yaxud günah bir iş görmüş adam üçün xeyir-dua. <Mirzə Heydər:> Allah bağışlasın, bu nə sözdür, hacı, buyurursunuz? Ə. H.. Allah bəla(sını) versin – danlaq, narazılıq ifadə edir. Allah bəndəsi – 1) bir adam, bir şəxs, bir nəfər. <Qulu:> Arvadın yox, oğlun yox, bir qızın var, o da bu gün-sabah çıxıb Allah bəndəsinin birinə gedər. S. S. Axundov; 2) fağır, sakit, yazıq. Başmaqçı usta Ağabala Veylabad şəhərində beş kişinin biri idi. Saleh, salim, mömin, Allah bəndəsi bir şəxs idi. Ç.. Allah bilir – məlum deyil, heç kəs bilmir. <Babək:> Hələ nə qədər bu şəhərdə qalacayıq Allah bilir. Ə. M.. Allah canını alsın! (cəzasını versin!) – məzəmmət, qarğış bildirir. Allah eləməsin – arzu edilməyən bir şey haqqında deyilir. <Sənəm:> Xeyr, Allah eləməsin mən sənə nəsihət eləyim. Dəxi acığın niyə tutur? Ə. H.. <Səba xanım:> Allah eləməsin mən o həyada qız olum. . . M. S. O.. Allah eləsin (ki) – arzu edilən bir şey haqqında deyilir. <Əşrəf bəy:> Allah eləsin, Allah eləsin, ay kişi. Eşitdim özün də bir cahil arvad almısan, doğrudurmu? N. V.. Allah eşqinə – yalvarış, xahiş, iltimas bildirir. <Solmaz:> Get, Allah eşqinə get! Mən heç bir zaman sənin olmayacağam. C. C.. Allah evi din. – məscid. Allah xatirinə (eşqinə) – təkidli xahiş bildirir. Allah kömək eləsin! Allah köməyin(iz) olsun! – işləyən, yaxud ağır vəziyyətdə olan bir adama müvəffəqiyyət arzusu. Allah qoysa – xoş arzu ifadə edir. <Nabat xala:> Yaxşı yol, oğlum, sağ get, salamat gəl! Allah qoysa, qayıdıb toy tədarükünü görərsən. B. T.. Allah qüvvət versin! – bax Allah kömək eləsin! Allah köməyin(iz) olsun! <Məcid:> Allah qüvvət versin, ay Nadir, bu bəylərin əlindən canını yaxşı qurtardın. B. T.. Allah mübarək eləsin! – toy, bayram və s. münasibəti ilə təbrik. . . Hamı savadsız olduqlarından imza yerinə baş barmaqlarını basaraq bir-birinə: «Allah mübarək eləsin, Allah mübarək eləsin» – deyə bayıra çıxırlar. B. T.. Allah rəhmətinə getmək – ölmək. <Atası oğluna yazdı:> Anan Allah rəhmətinə getdikdən sonra, doğrusu ki, dolanacaq mənim üçün çox çətin olmuşdur. B. T.. Allah saxlasın – 1) birinə cansağlığı və uzun ömür arzusu. Musa kişi məhəbbət və ümid dolu nəzərlərlə ona <Ayaza> baxıb: «Düşmən toxmağıdır, Allah saxlasın!» – deyirdi. M. İbrahimov; 2) köhn. qeyri müsəlmanlarla salamlaşma ifadəsi. Allah tərəfi – ədalətli, insaflı, vicdanlı, düz. <Qənbərqulu:> Özü də <babam> çox rəhmdil və Allah tərəfi adam idi. B. T.. Allah vursun – narazılıq, şikayət, ikrah bildirir. Allaha bax! – xahiş, yalvarış. Dilbərim, bari sən əğyar sözünə guş eyləmə; Bu qədər zülm eyləmə, xof eylə, bir Allaha bax! H. x.. Allaha şükür – yaxşı oldu ki, xoşbəxtlikdən. <Mirzə Heydər:> Hacı, bağışlayınız, sizin Allaha şükür bir parça yeməyə çörəyiniz var, övrətiniz var. . . Ə. H.. Allahı sevərsən. . . – xahiş, rica bildirir. Allahın tənbəli – çox tənbəl adam haqqında. Allahın verən günü – hər gün. Allahın verən günü elə belə sübut eləyir. N. V.. Allahüəkbər! – əslən dini təbir olub, canlı dildə narazılıq, hiddət, acıq bildirən nida kimi işlənir. Atamın anama acığı tutanda «Allahü-əkbər» deyirdi; anamın bizə acığı tutanda həmçinin «Allahü-əkbər» çığırırdı. C. M.. <Balaş:> Allahüəkbər! Dilbər, mən onu demədim, mən sözgəlişi deyirəm. C. C.. <Səfər bəy:> Allahü-əkbər! Yenə də naqqallığına başladı. B. T.. Allahü-əkbərin eşidilməyən yeri – çox uzaq, çox ucqar, çox tənha, əlçatmayan yer. Sən (siz) allah – yalvarış, xahiş, rica bildirir. <Tafta:> <Sevil> bu yaxın vaxtlar məni küçədə gördü, əllərini boynuma saldı, üzümdən öpdü, necə yalvarırdı ki, sən allah, uşağıma yaxşı bax. C. C..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • Allah — Allāh Kalligraphie in der Eski Cami (Moschee), Edirne Allah (arabisch ‏الله ‎, DMG Allāh, ʔalˤːɑːh …   Deutsch Wikipedia

  • Allâh — Allah Religion religions abrahamiques …   Wikipédia en Français

  • ALLAH — ALL H Nom désignant en islam le Dieu unique et créateur qui a révélé son existence et ses commandements, ses promesses et ses menaces, depuis Adam jusqu’à Mu ムammad. Ce nom, connu avant la mission du Prophète, a pu désigner en Arabie le Dieu… …   Encyclopédie Universelle

  • Allah — • The name of God in Arabic Catholic Encyclopedia. Kevin Knight. 2006. Allah     Allah     † Catholic …   Catholic encyclopedia

  • Allāh — (arab. für al ilah). der Gott, dann überhaupt Gott. Theils in Gebeten, theils in Ausrufungen der Orientalen kommt A. häufig mit einem od. mehreren der 99 Epitheta Gottes in Verbindung vor. Allah Agbar (Allah Ekber), Gott ist groß, mächtig, Ausruf …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Allah — Allah. Zusammengesetzt ist dieses Wort aus »Al« und »Elah.« Es ist im Arabischen der Name Gottes und das Wort bezeichnet den »Verehrten und zu Verehrenden.« Muhamed legt dem Allah fast alle diejenigen Eigenschaften bei, welche die Bibel dem… …   Damen Conversations Lexikon

  • ALLAH — Arabica, Deum notans, Turcis frequenti in usu. Charta Alboacem Regis Mauri Conimbricensis A. C. 734. apud Sandovallium in Rege Pavila, Si Christianus fuerit, (iverit) ad mesquidam vel dixierit male de Allah vel Mahamet, fiat Maurus, vel matent… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • Allah — [al′ə, ä′lə, ä′lä΄, ä lä′] n. [Ar Allāh < al, the + ilāh, god, akin to Heb eloah, God] Islam God …   English World dictionary

  • Allah — Al lah, n. [ contr. fr. the article al the + ilah God.] The name of the Supreme Being, in use among the Arabs and the Mohammedans generally. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Allah — (arab.), Gott, im Koran Name des höchsten Wesens, zu dessen Verehrung Mohammed die Gläubigen verpflichtete, zusammengezogen aus dem arabischen Artikel al und ilâh, Gottheit, verwandt mit dem Êl und Eloah der Hebräer. Der Name A. ist in alle… …   Meyers Großes Konversations-Lexikon

  • Allah — (aus al und ilâh), arab. Name Gottes …   Kleines Konversations-Lexikon

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.